VERHIP EEN STRIP: Op weg naar Zoar

De verbeelding van een meisje verbeeld; De grafische roman Op weg naar Zoar – een calvinistische strip over de laatste zuil van Nederland gaat over een zondag uit het leven van Sela, het alter ego (Sela©) van beeldend kunstenaar Liesbeth Labeur(1975). Zij heeft haar eigen jeugd als inspiratiebron genomen voor dit verhaal waardoor het boek een semi-autobiografische roman genoemd kan worden.

Sela is een Zeeuws meisje van 13 uit een bevindelijk gereformeerd en groot gezin die zich van alles gaat afvragen over hun geloof. Je zou het ‘een coming of age verhaal op vroege leeftijd’ kunnen noemen. Sela heeft een broer waar ze dol op is. Maar deze broer woont al op kamers en heeft zich van het geloof afgekeerd. Later blijkt heel subtiel in het verhaal dat hij een vriendje heeft. Ze heeft een vreemde droom over hem en de reformatorische kerk die in opstand komt en op weg is naar Zoar (de stad waar Lot veilig is als God de steden Sodom en Gomorra vernietigt). Dit zet een reeks vragen en dagdromen in gang bij Sela. Hoe meer ze dagdroomt over de ‘refolutie’ hoe meer ze zich afvraagt wie er mee mag door de poorten van Zoar. Hoe kan het dat, ondanks dat ze van haar broer houdt, hij misschien niet mee mag?

Deze dagdromen doorbreken de zondagse routine in huis en de twee kerkgangen ‘sochtends en ‘savonds. Sela wordt heen en weer geslingerd tussen het luisteren naar de preek, het wegdromen en haar worsteling om de droom te duiden. In de tekeningen zwiert Sela dan ook tijdens de preek tussen de kroonluchters van de kerk. Sela dwaalt makkelijk af in haar overpeinzingen en verbeelding. Tot aan vermelding van de ‘refolutie’ in het NOS journaal aan toe. Nog mooier is dat haar tekenaar Sela©, Liesbeth Labeur, deze verbeelding van het 13jarige meisje zo fraai vormgeeft. Een paar minpuntjes zijn dat de lengte van Sela onnodig wisselt en het moelijk is om bijvoorbeeld de dominee en de vader uit elkaar te houden. De gezichten en uitdrukkingen van de mannen zijn erg hetzelfde. Maar dit wordt ruimschoots gecompenseerd door Labeurs’ sterke punten. De speelse tekeningen van het schema van opstaan voor de vroege zondagmorgen tot een overzicht van de verschillende rollen snoep voor tijdens de kerkdienst (Rang, Fruittella, Top drop, Italiano etc) houden het verhaal luchtig. Evenals de inbreng van fotorealistische schoenzolen en kranten, of archeringen in grijstint bij een paar grote tekeningen. De tekening van de normaal spreekwoordelijke mantel der liefde, die uitgeworpen wordt om eenieder die niet gelooft lankmoedigheid te tonen, die maakt indruk.

Het is een krachtig boek door de tekenstijl en sterke beeldtaal, gewoven verhaallijnen en de manier van verbeelden. Als lezer wordt je meegetrokken in de belevingswereld van Sela en leer je ongemerkt aardig wat over de gang van zaken van de bevindelijk gereformeerden. De zware taal (tale Kanaäns) uit de Statenbijbel heeft grote invloed op de gedachtegang van Sela. Haar worsteling als 13-jarige de vraagstukken te behappen, wordt ook benadrukt door het zwart-wit gebruik van Labeur. De tekeningen zijn in een hoog contrast zwart-wit, als silhouetten, aangevuld met lijnen. De gezichten van haar moeder (soms broers en zussen) en kerkgangers zijn wit, uitgespaard in het vlak. Het zouden vele gezinnen kunnen zijn waar dit boek over verhaalt. Eénmaal is het gezicht van Sela’s moeder getekend. Wanneer er gebeden wordt voor het ontbijt en het hele gezin de ogen gesloten heeft. Onder het toeziend oog van de de almachtige. Of de lezer. Dan heeft haar moeder een gezicht.

Op weg naar Zoar – een calvinistische strip over de laatste zuil van Nederland, Sela©,
Uitgeverij Prometheus, ISBN 9789044616316, €17,95

Aimée

Advertisements

Leave a comment

Filed under Verhip een Strip

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s